पर्वत उद्योग वाणिज्य सङ्घले आगामी माघ १३ देखि २२ गतेसम्म आयोजना गर्ने पाचौं पर्वत महोत्सवको तयारी सुरु गरेको छ । करिब साढे २ महिना बाँकी रहँदा महोत्सवका अन्य तयारी सुरु गरिएको हो ।

तयारीस्वरुप विभिन्न उपसमिति गठन गरिएका छन् । महोत्सवलाई भव्य र सभ्य रुपमा सञ्चालन गर्नका लागि १८ वटा उपसमिति गठन गरिएको हो ।

पर्वत उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष हरिओम शर्मा लामिछाने मूल संयोजक रहेको महोत्सवमा आर्थिक उपसमितिको संयोजकमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष गोपी अधिकारी, स्टल निर्माण तथा व्यवस्थापन उपसमितिको संयोजकमा उद्योग उपाध्यक्ष शिव शर्मा पौडेल, कलाकार व्यवस्थापन उपसमितिको संयोजकमा वाणिज्य उपाध्यक्ष केदारनाथ शर्मा रहेका छन्। 

यसैगरी प्रायोजन उपसमितिको संयोजकमा पूर्वप्रथम उपाध्यक्ष विषमकुमार श्रेष्ठ, झाँकी तथा ¥याली व्यवस्थापन उपसमितिमा पूर्वकेन्द्रीय सदस्य बलराम कर्माचार्य, भलिबल प्रतियोगिता उपसमितिमा पूर्वमहासचिव प्रकाश कर्माचार्य, साउन्ड सिस्टम उपसमितिमा सचिव कमल जिसी, आर्थिक परिचालन समन्वय उपसमितिमा मानसिंह कोषाध्यक्ष भण्डारी, बजार साजसज्जा उपसमितिमा सदस्य तिला गिरी रहेका छन् । 

यस्तै, मूल ब्यानर उपसमितिमा कार्यसमिति सदस्य राजकुमार श्रेष्ठ, फोटो प्रदर्शनी उपसमितिमा सदस्य राजन गुरुङ, रमाइलो मेला उपसमितिमा दीपेन्द्र गिरी, विद्युत् व्यवस्थापन उपसमितिमा सदस्य मधुसूदन उपाध्याय, ब्याच निर्माण उपसमितिमा राजु पौडेल, फूलमाला उपसमितिमा माया गिरी र प्राथमिक उपचार उपसमितिमा भरत गौतम रहेका छन्।

अन्य उपसमिति आवश्यकताअनुसार सचिवालयले निर्माण गर्ने महोत्सव आयोजक समितिका सदस्य सचिव तथा सङ्घका महासचिव ठाकुर बी पौडेलले जानकारी दिए । 

पर्वत उद्योग वाणिज्य सङ्घमा बुधबार बसेको कार्यसमिति, पूर्वअध्यक्ष, सल्लाहकारसहितको बैठकमा पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय औद्यागिक व्यापार मेला तथा पाँचौँ पर्वत महोत्सवलाई फरकपनका साथै ऐतिहासिक बनाउने निर्णयसमेत गरिएको छ ।

लक्ष्मी प्रसाद सापकोटा, पर्वत, ५ कात्तिक । 

चुनावका प्रचार सभा हुन् वा पार्टीका राजनैतिक कार्यक्रम नै किन नहुन्, रामभक्तले माइक समाएर गीत नगाई हुन्थेन । राजनीतिक सभा र चुनावी सभामा गीत गाउँदै हिँड्दा उनले डेढ दशक बिताए पनि । 

मीठो स्वरका धनी पर्वतको साबिक पिपलटारी–९ हालको कुस्मा नगरपालिका–१६ का ४० वर्षीय देवीबहादुर विक (रामभक्त)का अहिले दुवै मिर्गाैला काम नगर्ने अवस्थामा पुगेका छन् । तर खर्च अभावमा उपचार गर्न सकिरहेका छैनन् । 

चुनाव र पार्टीका कार्यक्रममा सबैले खोज्ने रामभक्त विक अहिले उपचारका लागि सहयोगको याचना गर्दैछन् तर उनलाई नेताले सहयोग गर्ने त परै जाओस् वास्तासमेत गरेका छैनन् । 

गाउँमा काठको काम गर्दै आएका रामभक्त विक भन्छन्, “जीवनको ठूलो हिस्सा राजनीतिक कार्यक्रममा गीत गाएर हिँड्दैमा, नेताको चुनाव प्रचारमा लाग्दैमा बित्यो, धन कमाइएन, अहिले उपचार गर्न खर्च छैन, कसैले दिँदैन”, उनको एउटा मिर्गाैलाले काम गर्दैन भने एउटा मिर्गाैलाले सामान्य काम गर्छ । 

त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचारका क्रममा उनलाई डाक्टरले मिर्गाैला प्रत्यारोपण गर्न सुझाएका छन् । एउटा मिर्गाैला प्रत्यारोपण गर्नका लागि आठ लाख रुपैयाँ लाग्छ तर उनीसँग अहिले आठ हजार पनि जुटाउन मुस्किल छ ।

आमा मनु विकले एउटा मिर्गाैला दिने भएकाले प्रत्यारोपणको खर्च जुटाउन उनी घरदैलो सहयोग माग्दैछन् । “अहिलेसम्म मैले अरूको जितका लागि गाएर हिँडे, अब मैले मृत्युलाई जित्नुछ, त्यसका लागि सबैले सहयोग गरिदिएहुन्थ्यो ।” 

सुरुमा नेकपा (एमाले)को विद्यार्थी सङ्गठन अनेरास्ववियुमा सक्रिय रहेका रामभक्त विक त्यस समयमा अखिलका सभा सम्मेलनदेखि नेकपा (एमाले)का चुनावी कार्यक्रम र अधिवेशनमा गीत गाउँन हिँडे ।

पछिल्लो समयमा नेकपा (एमाले) छाडेर हिँडेका रामभक्त नेकपा (माओवादी केन्द्र)मा छन् । उनले एमालेका तर्फबाट तत्कालीन सांसद कृष्णप्रसाद भट्टराईदेखि याम गुरुङ, जुद्धबहादुर गुरुङ सम्मका चुनावी प्रचार सभामा गीत गाएर जनमत बटुल्ने काम गरेका थिए । 

तत्कालीन नेकपा (माओबादी) मा हुँदा मनरुपा सुवेदीको चुनावी प्रचारमा महिनादिनभन्दा बढी गाउँदै हिँडेका थिए । अहिले ती नेताले उनको उपचारमा सहयोग जुटाइदिऊन् भन्ने उनको आग्रह छ । 

“मेरो जीवन रहे फेरि जनताको गीत गाउने हो”, उनले भने, “उपचारका लागि सहयोग गरिदिए मेरो नयाँ जीवन हुनेछ, अनि जनताका गीत गाउँदै हिँड्नेछु ।” उनले आफ्नो जीवनरक्षाका लागि आर्थिक सहयोग गर्न सबै निकायसँग माग पनि गरेका छन् ।

पर्वत, २ कात्तिक ।

धौलागिरि अञ्चललाई जोड्ने पोखरा–बागलुङ राजमार्ग भत्केर कामै नलाग्ने भएको छ । 

चीनको सहयोगमा २०४८ सालमा निर्माण भएको उक्त राजमार्गअन्तर्गत कास्कीको काँडेदेखि पर्वतको मालढुङ्गासम्मको खण्डको अधिकांश ठाउँमा मर्मतसम्भार गरिए पनि एक वर्ष नपुग्दै भत्किएको छ ।

करिब ७२ किलोमिटर लामो सो सडक पार गर्न चार घन्टा बढी समय लाग्ने गरेको छ ।

सडकको भौगर्भिक अवस्था नाजुक भएका कारण भत्कने समस्या रहेको डिभिजन सडक कार्यालय पोखराका प्रमुख इन्जिनियर नरेन्द्र सुवेदीले बताए। “भूगोल नै कमजोर छ, सडक मर्मत गरेरमात्रै हुने अवस्था छैन, पूरै राजमार्ग पुनःस्थापना गर्नुपर्छ,” उनले भने । 

धौलागिरि अञ्चल यातायात बस व्यवसायी समितिका अध्यक्ष कुमार खड्का पानी परे नपरे पनि सडक सँधै भत्किने गरेको बताउछन् ।

पर्वत सदरमुकाम कुश्मा र म्याग्दी सदरमुकाम बेनी तथा मुस्ताङ जोड्ने राजमार्ग भएका कारण पछिल्ला दिनमा सो सडकखण्डमा सवारी साधनको चाप अत्यधिक बढेको बताइएको छ ।

पर्वत, २६ असोज ।

यातायात असुविधाका कारण छिमेकी जिल्ला बागलुङकी एक महिलालाई उपचारका लागि हेलिकप्टर प्रयोग गरी पोखरा लगिएको छ ।

दक्षिण बागलुङको जैदी गाविस–३ रोहटेकी जमुना चालिसेलाई आज श्वासप्रश्वासमा समस्या आएपछि हेलिकप्टर चार्टर गरी पोखरा लगिएको हो ।

सडक सुविधा नभएको उक्त गाउँमा प्रभु एयरलाइन्सको हेलिकप्टरमार्फत एक लाख खर्चिएर उनलाई उपचारका लागि पोखरास्थित मणिपाल अस्पतालमा लगिएको हो ।

सडक सुविधा नभएका कारण उक्त गाविसका बासिन्दा अहिले पनि बिरामी हुँदा हेलिकप्टरमा लाखौँ खर्च गर्न बाध्य भएका छन् ।

चालिसेका परिवारले पनि ऋण काढेर हेलिकप्टर चार्टर गरेको स्थानीय बलभद्र चालिसेले जानकारी दिए ।

सडक यातायातको सुविधा लिन घन्टौँ हिँड्नुपर्ने बाध्यता रहेका गाउँलेले बिरामी पर्दा हैरानी व्यहोर्दै आएका छन् ।

केही दिन अगाडि छिमेकी गाविस छिस्तीका टीकानिधि उपाध्याय बिरामी परेपछि उपचारका लागि उनलाई पनि हेलिकप्टर चार्टर गरेर काठमाडौँ लगिएको थियो ।

पर्वत २४,असोज । 

दसैँको समयमा पर्वतका ग्रामीण सडक मर्मत नहुँदा स्थानीय बासिन्दालाई समस्या भएको छ ।

धौलागिरी अञ्चल यातयात व्यवस्था कार्यालयले पर्वतका ८ वटा ग्रामीण सडक सञ्चालन गर्न योग्य भएको भन्दै इजाजत दिएपनि वर्षायाममा बिग्रिएको सडक मर्मत गर्न नसक्दा यात्रुहरुलाई जोखिम वढेको छ । 

गएका वर्षमा जिल्ला विकास समितिले दसैँमा सहज यात्राका लागि बजेट विनियोजन गरेर मर्मत गर्ने गरेपनि यसवर्ष बेवास्ता गरेपछि गाउँलेलाई असहज भएको हो ।

पर्वत यातयात व्यवसायी समितिका महासचिव सुवर्ण अर्यालले सम्बन्धित निकायले बेवास्ता गर्दा जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य भएको बताए । 

पर्वतमा इजाजत पाएका ८ सडकसहित ३२ सडक सञ्जालमा जीप तथा बस चल्ने गरेपनि अहिले सडक मर्मत नभएपछि दोबिल्ला–फलेबास, कुश्मा–बनौ, कुश्मा–दुर्लुङमा मात्रै सडक सञ्चालनमा आएका छन् ।

उसले फेरि अर्को घटना निम्त्याउँछ कि भनेर परिवार घर छाडेर बाहिर बस्दै आएको छिमेकी शेषराज रेग्मीले जानकारी दिए ।

दुर्घटनामा गम्भीर घाइते भएकी कास्की रिभान– ९ की १४ वर्षीया अमृता पुनलाई थप उपचारका लागि पोखरा पठाइएको छ भने अन्य सातजना घाइतेको म्याग्दी जिल्ला अस्पतालमा उपचार भइरहेको खनालले जानकारी दिएका छन् ।

सवारी चालक रिमबहादुर फगामीलाई नियन्त्रणमा लिइएको बताइएको छ । कच्ची सडकमा जिपको ब्रेक फेल भएर दुर्घटना भएको हुनसक्ने प्रहरीको अनुमान रहेको छ ।

यो पनी पढ्नुहोस 
पर्वतको धाइरिङमा जीप दुर्घटना एकको मृत्यु, ४ घाइते

निरन्तरको वर्षासँगै आएको बाढी र पहिरोका कारण पर्वतका करिब ९९ घरपरिवार विस्थापित हुने खतरामा परेका छन् ।

असार पहिलो सातादेखि सुरु भएको मनसुन सक्रिय बनेसँगै जिल्लाको जनजीवन प्रभावित बनेको हो । हालसम्म वर्षासँगैको बाढीका कारण करिब एक दर्जन घरपरिवार विस्थापित बनिसकेका छन् भने करिब ९९ घरपरिवार विस्थापनको खतरामा परेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद मरासिनीले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार वर्षासँगै बस्ती माथिबाट आएको पहिरोका कारण उत्तरी पर्वतको माझफाँट–९ का ६ घर पूर्णरुपमा विस्थापित बनिसकेका छन् । बाढीका कारण भूकम्पले हल्लिएको र चिरिएका ठाउँ कमजोर बनेका हुन् । जिल्लाको भँगरा–२ गैरीस्वाँराका २१ घरधुरी, देउराली–६ को जहेलेका २२ घर, कुश्मा नगरपालिका–१, मालढुङ्गाका नदी किनारमा बसेका झन्डै २५ घरपरिवार विस्थापनको खतरामा परेका छन् ।

त्यसैगरी, बाँसखर्क–९ का ७ घरपरिवार र माझफाँट–९ का २४ घरपरिवार पहिरोको उच्च जोखिममा रहेको भनी विभिन्न प्राविधिक टोलीबाट समेत प्रतिवेदन प्राप्त भएको जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिले जनाएको छ ।

जोखिममा देखिएका बस्तीलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने व्यवस्था मिलाउने भन्ने निर्णय भएको समेत सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रवीण ढकालले जानकारी दिए । बस्ती स्थानान्तरण गर्नुपर्ने ठाउँलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नका लागि गृहकार्य भइरहेको ढकालले जानकारी दिए । कुश्मा नगरपालिका तथा सम्बन्धित गाविसले जोखिममा रहेका बस्तीका समुदाय एवम् स्थानीय राजनीतिक पार्टीका प्रतिनिधिसँग समन्वय एवम् छलफल गरी नजिकैको सुरक्षित स्थानको पहिचान गरी बस्ती स्थानान्तरण गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ ।

पहिरोकै कारण साउन १२ गते राति धौलागिरि कपास उद्योग माझफाँटको भवन पुरिँदा १२ वर्षीया अंकिता तामाङको ज्यान गएको थियो भने आठजना घाइते भएका थिए । वर्षाले कालीगण्डकीको सतह बढ्दा र कटानका कारण पर्वत बेनीका तथा बगरफाँटका करिब २००, इमिचौरका १० र शालिग्राम गाविसस्थित सेतीवेणी बजारका झन्डै २५ परिवार जोखिममा रहेका छन् ।

जुनसुकै बेला पनि पहिरो आउने वा कालीगण्डकीको कटानका कारण दुर्घटना निम्तिने भयका कारण स्थानीयवासीलाई सचेत रहन प्रशासनले आग्रह गरेको छ ।

पर्वत सदरमुकाम कुश्माबजार नजिकै रहेको मोदीखोलामा हाम फालेर बेपत्ता भएकी युवतीको अवस्था अझै अज्ञात रहेको छ। 

तीनदिन अघि मोदीखोलामा हाम फालेकी सदरमुकाम कुश्माबजारस्थित नारायण उच्च माविमा कक्षा १२ मा अध्ययनरत १८ वर्षीया यशोदा थापाको अवस्था अझै पत्ता लाग्न सकेको छैन । 

उनी आइतबार बिहान हाम फालेकी थिइन्। दक्षिण बागलुङको जैदी गाविस घर भई कुश्मा नगरपालिका–९ मेलमिलापचोकमा डेरा गरी बस्ने थापाको खोजीकार्य भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्वतले जनाएको छ। निरन्तरको वर्षाले मोदीखोलाको बहाव उच्च भएकाले पनि खोजीकार्यमा कठिनाइ भएको छ।

 मोदीखोला माथि रहेको मुलुककै अग्लो कुश्मा–ज्ञादी झोलुङ्गे पुल नजिकैबाट उनी हाम फालेको देखेपछि प्रत्यक्षदर्शीले प्रहरीलाई खबर गरेका थिए। 

उनी हामफालेको स्थानबाट रु तीन हजार ६०० नगदसहित उनले प्रयोग गर्दै आएको सामसुङ मोबाइल सेट फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ। अहिले प्रहरीले खोला किनारमा खोजतलास जारी राखेको र घटनाको अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ ।

लगातारको वर्षासँगै आएको बाढीपहिरोका कारण पर्वत जिल्लाका विभिन्न गाविसमा रहेका १४ वटा विद्यालयमा क्षति पुगेको छ ।

बाढी र पहिरोका कारण सातवटा विद्यालय भवन भत्किएका छन् भने हावाहुरीका कारण सातवटा विद्यालयको भौतिक संरचनामा क्षति पुगेको जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समिति पर्वतले जनाएको छ ।

बाढीपहिरोका कारण जिल्लाको महेन्द्रोदय प्रावि कुर्घा, जनजागरण प्रावि फलामखानी, समाजकल्याण प्रावि माझफाँट, श्रमिक प्रावि मालढुङ्गा, शिवालय उच्च मावि अगुवा स्रोत केन्द्र कुश्मा र जिल्ला शिक्षा कार्यालय कुश्मा तथा कृष्णधर्म उच्च मावि धाइरिङको भौतिक संरचनामा क्षति पुगेको छ ।

बर्खे बिदा भएर पढाइ सुचारु हुने बेलामा बाढीका कारण कक्षाकोठा भत्किने र बगाएका कारण नियमित पठनपाठनमा असर पुगेको जिल्ला शिक्षा कार्यालय पर्वतमा जिल्ला शिक्षा अधिकारी रमेशराज पौडेलले जानकारी दिए ।

त्यसैगरी हावाहुरीका कारण लाङ्दी प्रावि देउराली, पञ्चकोसी उच्च मावि आर्थर, सरस्वती प्रावि आर्थर, जनजागृत प्रावि खौलालाकुरी, जननेत्र उच्च मावि देउपुर, सरस्वती प्रावि रानीपानी र नवजागृत बहुमुखी क्याम्पस तिलाहारमा क्षति पुगेको थियो ।

हावाहुरीले विद्यालयका छाना उडाउने, गाह्रो भत्किने भए पनि अहिलेसम्म पुनःनिर्माण हुन नसकेको विद्यालयले गुनासो गरेका छन् । जननेत्र उच्च मावि देउपुरमा हावाहुरीले छाना उडाउँदा दुई विद्यार्थी समेत घाइते भएका थिए ।

जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिका अनुसार शिक्षा कार्यालय पर्वतले अविरल वर्षा एवम् हावाहुरीका कारण १४ विद्यालय भवनमा क्षति पुगेको जनाएको छ ।

भौतिकरुपमा क्षति पुगेका विद्यालय भवन मर्मत एवम् पुनःनिर्माणको कार्य गर्न सम्बन्धित विद्यालयमा प्राविधिक खटाई लागत तयार गरी मर्मत सम्भार एवम् पुनःनिर्माणको आवश्यक व्यवस्था मिलाउन जिल्ला शिक्षा कार्यालय पर्वतलाई निर्देशन दिइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद मरासिनीले जानकारी दिए ।